ПИШАСАО — (порт. pichação, pixação) форма уличной нелегальной активности, выраженная в нанесении чаще всего монохромных надписей с определённой шрифтовой стилистикой на самые различные поверхности в городском пространстве, в городской среде.

Пример алфавита в стиле пишасао.
Родиной пишасао является Сан-Паулу — именно там оно и смогло «прижиться». Основной целью нанесения таких надписей является вандализм, что признают и сами авторы.


Основной графический приём — вырезка надписей из кадра и их отдельное экспонирование. Таким образом читателю даётся намёк на что именно смотреть, что анализируется.
В 1980-х внешний вид пишасао изменился под влиянием логотипов популярных рок-групп, которые, в свою очередь, были вдохновлены рунами.
Параллели между пишасао, рунами, логотипами известных групп.
Пишасао: антропология вандализма (видеоматериал) [Электронный ресурс]. — YouTube. — URL: https://www.youtube.com/watch?v=SnsoyPQ1Als (дата обращения: 24.03.2026).
Dabène O. São Paulo: Pixadores’ Public Scream of Hate // Street Art and Democracy in Latin America. — Cham: Springer International Publishing, 2019. — URL: https://www.academia.edu/144599389/S%C3%A3o_Paulo_Pixadores_Public_Scream_of_Hate (дата обращения: 24.03.2026).
Sauc Journal article (точное название не указано) [Электронный ресурс] // SAUC — Street Art & Urban Creativity. — URL: https://journals.wisethorough.com/index.php/sauc/article/download/41/32/1400 (дата обращения: 24.03.2026).
A tale of two graffitis: the American tag and the Brazilian pixação [Электронный ресурс] // AAIHS. — URL: https://www.aaihs.org/a-tale-of-two-graffitis-the-american-tag-and-the-brazilian-pixacao/ (дата обращения: 24.03.2026).
Beco do Batman: conheça o artista por trás do 1º desenho [Электронный ресурс] // El Cabriton. — URL: https://blog.elcabriton.com/2024/04/23/beco-do-batman-conheca-o-artista-por-tras-do-1o-desenho/ (дата обращения: 24.03.2026).
Brazil: Pixação — São Paulo’s Urban Calligraphy [Электронный ресурс] // LatinoLife. — URL: https://www.latinolife.co.uk/articles/brazil-pixacao-sao-paulos-urban-calligraphy (дата обращения: 24.03.2026).
Juneca: pixação e grafite [Электронный ресурс] // A Vida no Centro. — URL: https://avidanocentro.com.br/cultura/juneca-pixacao-grafit/ (дата обращения: 24.03.2026).
O icônico pixador Di ganhou um documentário [Электронный ресурс] // Medium. — URL: https://streetsinger.medium.com/o-ic%C3%B4nico-pixador-di-ganhou-um-document%C3%A1rio-6f37e13a1125 (дата обращения: 24.03.2026).
Pixação [Электронный ресурс]. — URL: http://labibliothequefantas.free.fr/files/pi%CA%83a%CB%88s%C9%90%CC%83w%CC%83-web.pdf (дата обращения: 24.03.2026).
Pixador Juneca [Электронный ресурс] // Love Pixação. — URL: https://lovepixacao.blogspot.com/2013/03/pixador-juneca.html (дата обращения: 24.03.2026).
The Inked Rebellion: How Pixação Became Brazil’s Most Radical Street Language [Электронный ресурс] // Factory Magazine. — URL: https://www.factory.com/magazine/the-inked-rebellion-how-pixacao-became-brazils-most-radical-street-language (дата обращения: 24.03.2026).
pixação [Электронный ресурс]. — YouTube. — URL: https://www.youtube.com/watch?v=8-lDyq6pw0E&t=222s (дата обращения: 24.03.2026).
PIXO [Электронный ресурс]. — YouTube. — URL: https://www.youtube.com/watch?v=skGyFowTzew (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.blocal-travel.com/exhibition/cripta-djan-pixador-activist-artist/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://memorialdademocracia.com.br/card/passeata-dos-cem-mil-afronta-a-ditadura (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.brasildefato.com.br/wp-content/uploads/2025/03/image_processing20230330-1314-wss0gv-750x489-1.jpeg (дата обращения: 24.03.2026).
https://memoriasdaditadura.org.br/fotografia/predio-com-pichacao-em-alusao-a-greve-dos-trabalhadores-em-osasco-1968/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://contee.org.br/nos-50-anos-do-golpe-de-1964-contee-reafirma-a-bandeira-da-democracia/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.reddit.com/r/AskTheWorld/comments/1o1tq0h/why_didnt_brazil_have_a_civil_rights_movement/?rdt=56256 (дата обращения: 24.03.2026).
https://fotos.estadao.com.br/galerias/acervo,historia-da-pichacao-e-do-grafite-em-sao-paulo,29926 (дата обращения: 24.03.2026).
https://fotos.estadao.com.br/galerias/acervo,historia-da-pichacao-e-do-grafite-em-sao-paulo,29926 (дата обращения: 24.03.2026).
https://radiopeaobrasil.com.br/passeata-dos-cem-mil-50-anos-relembre-os-momentos-marcantes/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://iclnoticias.com.br/o-governo-os-militares-e-o-golpe-de-1964/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://memoriasdaditadura.org.br/cultura/pichacao-abaixo-a-ditadura-1968/ (дата обращения: 24.03.2026).
12-16. https://fotos.estadao.com.br/galerias/acervo,historia-da-pichacao-e-do-grafite-em-sao-paulo,29926 (дата обращения: 24.03.2026).
https://mauriciomorgado.com.br/cao-fila-km-26/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.youtube.com/watch?v=OhI_OazQpxI (дата обращения: 24.03.2026).
https://fotos.estadao.com.br/galerias/acervo,historia-da-pichacao-e-do-grafite-em-sao-paulo,29926 (дата обращения: 24.03.2026).
https://blog.elcabriton.com/2024/04/23/beco-do-batman-conheca-o-artista-por-tras-do-1o-desenho/ (дата обращения: 24.03.2026).
21-23. https://fotos.estadao.com.br/galerias/acervo,historia-da-pichacao-e-do-grafite-em-sao-paulo,29926 (дата обращения: 24.03.2026).
24-27. https://fotografia.folha.uol.com.br/galerias/6186-sao-paulo-na-decada-de-80 (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.flickr.com/photos/forumfotografia/3241783895/in/album-72157613165742173 (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.researchgate.net/figure/Favela-du-quartier-de-Barra-Funda-a-Sao-Paulo-en-1972_fig7_327600228 (дата обращения: 24.03.2026).
30-32. https://wrongwrong.net/article/the-1978-81-strikes-in-brazil-through-the-lenses-of-two-female-photographers-nair-benedicto-and-rosa-gauditano (дата обращения: 24.03.2026).
https://fotos.estadao.com.br/galerias/acervo,historia-da-pichacao-e-do-grafite-em-sao-paulo,29926 (дата обращения: 24.03.2026).
https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcTJJniknQhZ3K1SFTsEsm_HjTpEf4miKiBBDg&s (дата обращения: 24.03.2026).
https://fotos.estadao.com.br/galerias/acervo,historia-da-pichacao-e-do-grafite-em-sao-paulo,29926 (дата обращения: 24.03.2026).
36-44. https://www.youtube.com/watch?v=PrlLX5Xk57U (дата обращения: 24.03.2026).
45-46. https://fotos.estadao.com.br/galerias/acervo,historia-da-pichacao-e-do-grafite-em-sao-paulo,29926 (дата обращения: 24.03.2026).
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:J%C3%A2nio_Quadros.jpg (дата обращения: 24.03.2026).
48-49. https://www.tumblr.com/escrita-urbana/650859347527827456/juneca-e-pessoinha-beside-colors (дата обращения: 24.03.2026).
https://lovepixacao.blogspot.com/2013/03/pixador-juneca.html (дата обращения: 24.03.2026).
https://fotos.estadao.com.br/galerias/acervo,historia-da-pichacao-e-do-grafite-em-sao-paulo,29926 (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Dynasty_(album)_cover.jpg (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.udiscovermusic.com/stories/kiss-destroyer-album/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.discogs.com/ru/release/2120996-Sepultura-Bestial-Devastation?srsltid=AfmBOop_WrzlwaD8HpAjmZOBZ1YFH0yoSqIJwu2dzIpF0F2YZTOWPov2 (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.deezer.com/en/album/10523776 (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Live_after_death.jpg (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:The_Number_Of_The_Beast.jpg (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.deezer.com/en/album/14706110 (дата обращения: 24.03.2026).
https://nadanadadiscos.bandcamp.com/album/ratos-de-por-o-crucificados-pelo-sistema (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.english-heritage.org.uk/members-area/kids/Archaeology/runes-rule/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Kiss_Logo.svg (дата обращения: 24.03.2026).
https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:KISS_alternate_logo.svg (дата обращения: 24.03.2026).
https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/world-heritage-denmarks-birth-certificate-the-royalty-free-image-1738619512.pjpeg?resize=1400:* (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Iron_Maiden_logo_black.svg (дата обращения: 24.03.2026).
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Einangsteinen_inscript.jpg (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.deezer.com/en/album/10523776 (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.runiform.lingfil.uu.se/wiki/File:Radlov1893LXXVIII.png (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.techinsider.ru/science/news-591423-uchenye-rasskazali-o-karfagenskom-proishozhdenii-drevnegermanskih-run/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.pinterest.com/pin/661325526575940714/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.pinterest.com/pin/661325526575940112/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.pinterest.com/pin/661325526575940291/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.pinterest.com/pin/661325526575940142/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://cidadecitycite.tumblr.com/post/151592137779/alguns-pr%C3%A9dios-de-s%C3%A3o-paulo (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.pinterest.com/pin/661325526575974070/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://fotos.estadao.com.br/galerias/acervo,historia-da-pichacao-e-do-grafite-em-sao-paulo,29926 (дата обращения: 24.03.2026).
https://estherhunziker.net/miscellaneous/pixacaoes/index.html (дата обращения: 24.03.2026).
77-79. https://www.youtube.com/watch?v=skGyFowTzew (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.reddit.com/r/Bombing/comments/1fm3t8t/pixa%C3%A7%C3%A3o_one_of_my_favorite_cultures/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.flickr.com/photos/forumfotografia/albums/72157613165742173/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.pinterest.com/pin/661325526575940322/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.flickr.com/photos/forumfotografia/3242623384/in/album-72157613165742173/ (дата обращения: 24.03.2026).
84-85. https://www.youtube.com/watch?v=skGyFowTzew (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.instagram.com/p/DF1T1rpMByD/ (дата обращения: 24.03.2026)*.
https://www.theguardian.com/cities/2016/jan/06/pixacao-the-story-behind-sao-paulos-angry-alternative-to-graffiti (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.theguardian.com/cities/2018/aug/01/brazil-graffiti-artist-sao-paulo (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.theguardian.com/cities/2016/jan/06/pixacao-the-story-behind-sao-paulos-angry-alternative-to-graffiti (дата обращения: 24.03.2026).
90-91. https://www.flickr.com/photos/forumfotografia/albums/72157613165742173/with/3242620622 (дата обращения: 24.03.2026).
92-99. https://www.youtube.com/watch?v=skGyFowTzew (дата обращения: 24.03.2026).
https://i.pinimg.com/736x/53/9f/20/539f206d1b1fb39d4fcca99792e36530.jpg (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.theguardian.com/cities/2016/jan/06/pixacao-the-story-behind-sao-paulos-angry-alternative-to-graffiti (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.youtube.com/watch?v=8OyLzp_PVOU (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.factory.com/magazine/the-inked-rebellion-how-pixacao-became-brazils-most-radical-street-language (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.berlinbiennale.de/en/veranstaltungen/2124/n-a (дата обращения: 24.03.2026)
https://ru.pinterest.com/pin/661325526575940100/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.pinterest.com/pin/661325526575940104/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.pinterest.com/pin/661325526575940097/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.pinterest.com/pin/661325526575977228/ (дата обращения: 24.03.2026).
109-110. https://www.instagram.com/p/DHJbLDJJ50q/?img_index=3 (дата обращения: 24.03.2026)*.
https://www.instagram.com/p/C80Ok8NvYY8/ (дата обращения: 24.03.2026)*.
https://www.independent.co.uk/news/world/americas/sao-paulo-mayor-declares-war-on-wall-writers-a7717646.html (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.pinterest.com/pin/661325526575940135/ (дата обращения: 24.03.2026).
114-128. https://www.youtube.com/watch?v=skGyFowTzew (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.flickr.com/photos/forumfotografia/albums/72157613165742173/with/3242620622 (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.youtube.com/watch?v=lyYla78dZjs (дата обращения: 24.03.2026).
131-132. https://www.flickr.com/photos/forumfotografia/albums/72157613165742173/with/3242620622 (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.youtube.com/watch?v=lyYla78dZjs (дата обращения: 24.03.2026).
134-135. https://www.instagram.com/p/C80Ok8NvYY8/ (дата обращения: 24.03.2026)*.
136-138. https://www.youtube.com/watch?v=skGyFowTzew (дата обращения: 24.03.2026).
139-143. https://www.youtube.com/watch?v=lyYla78dZjs (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.theguardian.com/cities/2018/aug/01/brazil-graffiti-artist-sao-paulo (дата обращения: 24.03.2026).
145-152. https://www.facebook.com/pixometria/ (дата обращения: 24.03.2026)*.
153-154. https://streetsinger.medium.com/o-ic%C3%B4nico-pixador-di-ganhou-um-document%C3%A1rio-6f37e13a1125 (дата обращения: 24.03.2026).
https://a7ma.com.br/pichar-e-humano-di/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://saopaulosao.com.br/o-iconico-pixador-di-ganhou-um-documentario/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://revistapesquisa.fapesp.br/en/between-transgression-and-art/ (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.instagram.com/p/C7y9OacRTkL/ (дата обращения: 24.03.2026)*.
159-160. https://www.instagram.com/_spixo/p/DL2eskBxPcF/ (дата обращения: 24.03.2026)*.
161-169. https://www.youtube.com/watch?v=skGyFowTzew (дата обращения: 24.03.2026).
https://ru.pinterest.com/pin/661325526575979495/ (дата обращения: 24.03.2026).
171-190. https://www.youtube.com/watch?v=skGyFowTzew (дата обращения: 24.03.2026).
https://www.instagram.com/p/CsaFyabNCcM/ (дата обращения: 24.03.2026)*.
192-193. https://www.youtube.com/watch?v=skGyFowTzew (дата обращения: 24.03.2026).
194-199. https://www.instagram.com/p/C4Qh__tLjzm/?img_index=7 (дата обращения: 24.03.2026)*.
200-206. https://www.youtube.com/watch?v=skGyFowTzew (дата обращения: 24.03.2026).
207-209. https://www.flickr.com/photos/pixoartatack/4604181985 (дата обращения: 24.03.2026).
210-224. https://www.youtube.com/watch?v=skGyFowTzew (дата обращения: 24.03.2026).
*Instagram и Facebook — продукты компании Meta, деятельность которой признана экстремистской и запрещена на территории РФ.




























